zobacz listę gratisów jakie mamy do rozdania logowanierejestracja

Kulturaonline.pl - kulturalny rozkład jazdy

Zgłoś wydarzenie kulturalne Panel logowania dla instytucji kulturalnych
KulturaOnline.plWokół kulturyArtykuły › Czy przeróbki utworów są legalne?

Czy przeróbki utworów są legalne?

Jędrzej Miklas i Aleksandra Lichoń/GFP Legal

Tylko inspiracja czy już bezprawne użycie? O prawnych aspektach przeróbek utworów opowiadają nam Aleksandra Lichoń i Jędrzej Miklas.

Pod koniec września zainicjowaliśmy nowy cykl artykułów, poświęconych prawniczym aspektom zagadnienia własności intelektualnej. Dotąd mogliście przeczytać o  

W tym tygodniu poruszymy kwestię przeróbek utworów. Dzieł muzycznych, tekstowych czy filmowych, które wyraźnie nawiązują do innych dokonań artystycznych. Gdzie kończy się sfera dozwolonej inspiracji? Na jaki użytek materiałem innego twórcy i na jakich warunkach zezwala prawo autorskie? O wyjaśnienie sprawy poprosiliśmy Aleksandrę Lichoń i Jędrzeja Miklas z kancelarii prawnej GFP Legal: 

 

W dzisiejszych czasach coraz bardziej popularne stają się różnego rodzaju przeróbki znanych utworów. Coraz trudniej znaleźć utwór, niezależnie czy jest to piosenka, wiersz, czy też obraz, który nie nawiązywałby w jakiś sposób do czyjejś twórczości. W zależności od tego, jak duże jest to nawiązanie, taki utwór może być przeróbką już istniejącego utworu lub jedynie inspiracją. Jakie są pomiędzy nimi różnice i jakie wynikają z tego konsekwencje? 

Przeróbka jest jednym z rodzajów opracowania utworu pierwotnego. Innymi przykładami opracowania są np. tłumaczenie lub adaptacja. Opracowanie utworu, o ile posiada odpowiednio twórczy charakter, jest w rozumieniu prawa autorskiego utworem zależnym. Cechą charakterystyczną utworu zależnego jest to, że są w nim umieszczone pewne elementy twórcze zaczerpnięte z utworu pierwotnego. Co ważne, utwór zależny jest odrębnym od utworu pierwotnego przedmiotem ochrony prawa autorskiego, a do jego stworzenia nie jest potrzebna zgoda autora utworu pierwotnego.

Zgoda taka jest natomiast wymagana do korzystania z utworu zależnego, czyli np. jego rozpowszechniania lub wykorzystywania. Zgoda ta może zostać udzielona w dowolnej formie. Nie musi być w tym celu zawierana żadna umowa – wystarczy jednostronne oświadczenie woli autora utworu pierwotnego złożone np. w smsie lub e-mailu. Warto pamiętać o tym, że co do zasady ochrona autorskich praw majątkowych wygasa z upływem 70 lat od daty śmierci autora utworu. W związku z powyższym, po tym okresie do korzystania z utworu zależnego np. przeróbki nie będzie konieczna zgoda autora utworu pierwotnego. Obecnie możliwe jest więc przerabianie np. "Mona Lisy” autorstwa Leonardo da Vinci i rozpowszechnianie przeróbek tego obrazu.

Inaczej sytuacja wygląda w przypadku inspiracji utworem pierwotnym. Inspiracja jest bowiem tylko pewnym rodzajem natchnienia do realizacji własnego pomysłu i nie wykorzystuje pierwotnego utworu. Dlatego też autorowi utworu pierwotnego nie przysługują tutaj żadne uprawnienia, a wszystkie prawa autorskie, zarówno niemajątkowe jak i majątkowe przysługują autorowi utworu inspirowanego. Może on więc dowolnie z niego korzystać bez konieczności uzyskiwania jakiejkolwiek zgody autora utworu pierwotnego. 

 

Artykuł powstał we współpracy z Kancelarią Prawną GFP Legal z siedzibą we Wrocławiu, specjalizującą się m.in. w doradztwie z zakresu prawa własności intelektualnej i ochrony danych osobowych, w tym dla organizacji pozarządowych (NGO).


Napisz artykuł
Artykuły powiązane
Komentarze
  • Fajny pomysł, żeby na łamach tego portalu poruszać kwestie prawne dotyczące kultury. Coraz częściej obecnie pojawiają się dylematy, czy wykorzystywankie wizerunku, przerabianie utworów są legalne.

  • Dobrze, że można to wszystko przedstawić w takiej formie. Nie wiedziałam, że wystarczyłby tylko sms, żeby to potwierdzić. Bardzo podoba mi się, że zostają poruszane prawne kwestie na kulturze :)

  • Uwielbiam ten Was prawny element, który teraz wprowadziliście. Można dowiedzieć się naprawdę wielu ważnych informacji, które mogą nam się przydać. Jak interesujemy się kulturą, to myślę, że te elementy, powinniśmy znać i wiedzieć co możemy a czego nie.

  • Powiem szczerze, że nigdy się nad tym nie zastanawiałem nad tym tematem. Temat bardzo ciekawy i dobrze, że natrafiłem na ten artykuł na kulturzeonline.

Reklama
Ostatnio dodane artykuły
KFF - "Beksińscy. Album wideofoniczny": Z kamerą im do twarzy /recenzja filmu/ Film / Recenzje
Zapomnijcie na chwilę o "Ostatniej rodzinie". Dokument Marcina Borchardta to wszystko, co o Beksińskich chcielibyście i nie chcielibyście...
Sting wystąpi w Krakowie!
12 października Sting wystąpi w TAURON Arena Kraków. Sprzedaż biletów rusza 2 czerwca. Znamy ceny.
Big Book Festival już za miesiąc. Usiądź przy Okrągłym Stole i obejrzyj mecz o bibliotekę
Opuszczony kompleks szkół w centrum Warszawy jako czytelnicza akademia. Jeden z najmłodszych i najszybciej rozwijających się festiwali...
Włosy The Beatles zlicytowane! Międzygalaktyczny Zlot Superbohaterów przenosi się do Katowic
Tagi