Europejska Stolica Kultury 2016: Toruń
Trwa rywalizacja polskich miast o miano Europejskiej Stolicy Kultury 2016. Które z nich wygra? Ruszyliśmy z cyklem, w którym postaramy się ocenić szanse wszystkich kandydatów. Przyjrzeliśmy się już Wrocławiowi, Warszawie, Gdańsku i Łodzi. Czas na jednego z waszych faworytów - Toruń.Dotychczas tylko jedno polskie miasto - Kraków w 2000 roku - uzyskało ten zaszczytny tytuł. Kolejna szansa w roku 2016. Już teraz wiadomo, że wśród zainteresowanych są Białystok, Gdańsk, Lublin, Łódź, Katowice, Poznań, Szczecin, Toruń, Warszawa i Wrocław.
 |
Z czym kojarzy się Toruń? Każde dziecko wie, że z piernikami i Kopernikiem. Do tych najprostszych skojarzeń nawiązuje też hasło promujące starania Torunia o ESK: "Tradycja Rewolucji". Ale czy Toruń to rzeczywiście tylko najbardziej oczywiste skojarzenia?
O ile zakorzenione w historii oblicze Torunia dobrze znamy, o tyle tego nowatorskiego - obliczonego na rywalizację w wyścigu o miano Europejskiej Stolicy Kultury - dopiero możemy się spodziewać, bo Toruń 2016, instytucja koordynująca starania o tytuł, na razie nie ujawnia szczegółów swojego programu.
A co dzieje się w Toruniu?
W niecodziennym świetle mogliśmy oglądać Toruń w sierpniu ubiegłego roku podczas... Festiwalu Światła SKYWAY 09. Efektowne pokazy na tle gotyckich zabytków Torunia prezentowali artyści z dziewięciu krajów Europy. Impreza doskonale wpisywała się w charakter miasta i jego tradycyjny wizerunek Cosmopolis. Spodobała się też publiczności, co potwierdziły tłumy widzów pojawiających się na wieczornych pokazach.
Ubiegłoroczny Rok Astronomii uwieńczył nowatorski projekt Instytut B61. Takiej symbiozy nauki i sztuki w Toruniu jeszcze nie było. Widzowie mieli okazję zwiedzić fikcyjny Instytut w XIX-wiecznym pruskim forcie; oprowadzani przez odzianych w białe kitle przewodników wzięli udział w wydarzeniu z pogranicza nauki, spektaklu teatralnego i koncertu.
Sztuka
Jeśli chodzi o sztukę, nie wypada wręcz pominąć instytucji, o której głośno nie tylko w Polsce. Toruńskie Centrum Sztuki Współczesnej będzie obchodzić w tym roku drugie urodziny. Obiekt usytuowany w sąsiedztwie starówki dysponuje ponad czterema tysiącami metrów kwadratowych powierzchni wystawienniczej, co czyni je jednym z największych ośrodków tego typu w kraju. Mieści się tu Kino Centrum, księgarnia i kawiarnia oraz Pokój z Kuchnią - miejsce twórczego wypoczynku. CSW to z pewnością wyjątkowa przestrzeń dla sztuki, podawanej w zróżnicowany, nietuzinkowy sposób.
Sztuką niedającą się zamknąć w czterech ścianach zajmuje się Galeria Rusz, wyspecjalizowana w prezentacji sztuki w przestrzeni miejskiej. Joanna Górska i Rafał Góalski od ponad dziesięciu lat prowadzą galerię billboardową przy Szosie Chełmińskiej - to najdłużej działający tego typu projekt na całym świecie. Raz w roku, w październiku, artystyczny duet proponuje uczestnikom festiwal billboardu i sztuki ulicznej Art Moves (w ubiegłym roku można było podczas niego podziwiać m.in. unikatowe prace Burtynsky’ego na ścianach domów).
Muzyka
Muzycznym centrum wydarzeń jest w Toruniu klub studencki Od Nowa, od lat stały przystanek na trasach koncertowych nie tylko polskich zespołów. Klub jest również gospodarzem znanych imprez, jak trwający właśnie Jazz Od Nowa Festival.
Nie brakuje w Toruniu bardziej eksperymentalnych inicjatyw. Organizowany od dwóch lat w Toruniu i Bydgoszczy Plateaux Festival imponuje programem, zdominowanym przez progresywne brzmienie i audiowizualne prezentacje. Plateux porównuje się do tak udanych przedsięwzięć, jak niemieckie Transmediale czy austriacka Ars Electronica.
Rozmachem robi wrażenie także jednodniowe Święto Muzyki. Impreza o francuskim rodowodzie przybyła do Polski w 2000 roku. Na początku organizowane w Warszawie, od trzech lat Fete de la Musiqe odbywa się w Toruniu. Pierwszego dnia lata ulice opanowują wszelkiej maści muzycy.
Film
Lato w Toruniu to także film. Międzynarodowy Tofifest, największy w regionie i jeden z największych w kraju letnich festiwali filmowych, od początku swojego istnienia propaguje kino niepokorne i niebanalne. Ubiegłoroczna, siódma już edycja, potwierdziła wysoki poziom imprezy i rosnącą moc jej marki - dowodem ogromna ilość zgłoszeń z ponad pięćdziesięciu krajów i lista gości (m.in. Janusz Gajos, Borys Szyc, Marcin Dorociński, Małgorzata Kożuchowska, Xawery Żuławski).
Teatr
Od lat teatromanów przyciąga do Torunia Międzynarodowy Festiwal Teatralny Kontakt, popularne są także festiwale organizowane przez Teatr Baj Pomorski, z Międzynarodowym Festiwalem Teatrów Lalek "Spotkania" na czele.
Jak Toruń walczy o miano Europejskiej Stolicy Kultury? Miastu udało się zdobyć poparcie m.in. Kazika Staszewskiego, rysownika Bohdan Butenko i zespołu Sofa. Działa Formalizator Kulturalny, który ma pomagać artystom i organizatorom imprez kulturalnych w realizacji przygotowywanych przez nich projektów. Niedawno powstał film promocyjny w reżyserii Łukasza Karwowskiego ("Mała wielka miłość").
Wciąż natomiast pozostaje wrażenie, że w Toruniu jest zbyt kameralnie. Na duże koncerty jego mieszkańcy muszą wybrać się do Gdyni, Krakowa czy Warszawy. Władze miasta przekonują jednak, że wyjątkowy, kameralny klimat to nie minus, a jeden z największych atutów. Czy mają rację? Europejskimi Stolicami Kultury zostawały już mniejsze miasta...
Które polskie miasto waszym zdaniem najbardziej zasługuje na miano Europejskiej Stolicy Kultury 2016? Co sądzicie o kandydaturze Torunia? Zapraszamy do dyskusji - czekamy na wasze komentarze i maile (michal.rainczuk@kulturaonline.pl).
Napisz artykul
