Filiżanka z Marilyn Monroe

Miłe w dotyku kubki Barbary Schmidt.

W założeniu kuratorów "Object Factory" miała być wizualną i intelektualną ramą, umożliwiającą zrozumienie przemian w podejściu do ceramiki we współczesnej sztuce i wzornictwie. Prezentowane eksponaty ilustrowały jej przeobrażenia i ekspansję w codziennym życiu, nowe technologie, innowacyjne, ceramiczne oświetlenie, efekty współpracy projektantów z rzemieślnikami, a także sposób, w jaki designerzy dążą do przekształcenia masowej, anonimowej produkcji w oryginalne dzieła sztuki (zwłaszcza z kategorii tzw. ready-made oraz recycling art – sztuki wykorzystującej istniejące obiekty i przywracającej do życia te, które uznano za niepotrzebne).

Żyrandol z potłuczonej porcelany i sztućców Ingo Maurera.

Tradycyjne formy sąsiadowały z naczyniami poddanymi dekonstrukcji, minimalizm – z bogatymi zdobieniami, a odwołania do przeszłości – z nowoczesną technologią. Wyraźnie zaznaczył swoją obecność nurt łączenia ceramiki z innymi materiałami, np. drewnem (jak w przypadku "P-Type Coffee Set" Masahiro Moriego z Japonii), metalem czy nawet syntetycznym pluszem. Tego ostatniego użyła niemiecka projektantka Barbara Schmidt w zestawie "Five Senses Mugs with Touch! Surface", dodając do porcelanowych kubków miłe w dotyku, różnokolorowe uszka.

Esther Derkx i jej porcelana z wizerunkiem Marilyn Monroe i innych kobiet.

Zgromadzone na wystawie "Object Factory" przedmioty pokazują, że ceramika jest niezwykle wdzięcznym, dającym wielkie możliwości medium i polem nieustannych artystycznych eksperymentów. Ich efektem jest często postawienie pod znakiem zapytania faktycznej użytkowości obiektów, umiejscowienie ich na pograniczu designu i sztuki, a nawet sprowadzenie do form abstrakcyjnych.

Marek Cecuła, kurator wystawy.

Jaka jest, według Pana, przyszłość ceramiki użytkowej? Czy można stwierdzić, w jakim kierunku zmierza?

- Najnowsze działania w ceramice użytkowej są zainspirowane wielkim zasięgiem i energią dzisiejszego designu. Jest to "uroczyste" pożegnanie z tradycją, która staje się teraz surowcem dla współczesnych produktów ceramicznych. Drwina z klasyki oraz banalnego, mieszczańskiego gustu jest tematem wielu prac, niezależnie od kraju i kultury.

Dzisiejsi designerzy dzielą się na dwie grupy. Pierwsza to projektanci współpracujący z przemysłem ceramicznym, tworzący nową, współczesną estetykę formy (używając nowych technologii i komputerowego modelowania 3D - Rapid Prototyping). Dekoracja ceramiki także wyszła poza ramy konwencjonalnego upiększania. Techniki komputerowe otwierają szerokie, twórcze możliwości: fotorealistyczne motywy, manipulacja wizerunkiem i kolorystyką, łączenie formy z dekoracją, by stworzyć współczesny OBIEKT. 

- Dzisiejszy obiekt ceramiczny to pojemnik na idee - mówi Marek Cecuła.

Jakie tendencje we współczesnej ceramice przemysłowej są najbardziej wyraźne? Czy można wskazać na jakieś różnice "narodowe"?

- W przemysłowej ceramice te różnice coraz bardziej zanikają, gdyż prawie wszystkie fabryki większość swojego asortymentu produkują w Chinach. Zauważalne są też zmiany w funkcjonujących jeszcze manufakturach europejskich, polegające na współpracy z designerami nowej generacji. Fabryki porcelany zaczęły budować swój kapitał na fenomenie autorstwa i popularności współczesnego designu. Współczesne tendencje w projektowaniu ceramiki ukazane są na wystawie "Object Factory" w sześciu sekcjach. Zaczynają się od funkcjonalnej porcelany przemysłowej (Rosenthal Porcelain, Royal Copenhagen, Sevre) i zmierzają w stronę obiektów coraz mniej użytkowych, w których dominują manipulacje formą i dekoracją.

Którzy współcześni projektanci ceramiki są, według Pana, najbardziej godni uwagi?

- Hela Jongerius, Ted Notten, Piet Stockmans i Maxim Velcovski oraz grupy designerskie: Droog Design, Studio Job i Tonfisk.

A jak na tle projektantów z innych państw wypadają polscy twórcy?

- W Polsce wzornictwo ceramiczne dopiero się budzi z letargu tradycyjno-formalnego. Jest to w dużej mierze kwestia edukacji i wiąże się z bardzo późnym lub nawet jeszcze w Polsce nie istniejącym podziałem na wzornictwo przemysłowe (Industrial Design) i wzornictwo produktu (Product Design), który jest podstawą i wiodącym źródłem współczesnego designu.