Kongres futurologiczny Lema - będzie ekranizacja

Ari Folman zapowiada ekranizację "Kongresu futurologicznego" Stanisława Lema. Światowe kino nie po raz pierwszy upomina się o prozę polskiego pisarza. Jakie były tego efekty w przeszłości?

Stanisław Lem/fot. za Wikipedią (GNU Free Documentation License)

W tej samej rozmowie nieżyjący już pisarz narzekał: - Nie przypuszczałem, że ten bałwan, przepraszam, reżyser, wykroi z tego jakąś miłość, to mnie dość irytowało. Miłość w kosmosie nie zajmuje mnie zupełnie, w najmniejszej mierze. To było tylko tło, na miłość boską.

Jak widać na powyższym obrazku, Lem nie należał do zwolenników ekranizacji swoich dzieł. Czy może inaczej - nie przepadał specjalnie za tymi, które powstały. A trochę ich było. Pierwsze próby przeniesienia fantastycznych wizji popularnego pisarza na duży ekran podejmowano już niemal pół wieku temu.

Jako pierwsza, w 1960 roku, powstała oparta na "Astronautach" "Milcząca Gwiazda", polsko-niemiecka produkcja, w Stanach pokazywana pod tytułem "First Spaceship On Venus".

Potem po twórczość Lema sięgano regularnie, powstawały filmy kinowe i telewizyjne (m.in. czechosłowacka "Ikaria XB 1" z 1963 roku), a nawet opery ("Cyberiada" Stanisława Wohla z 1971 roku). W 1968 roku Andrzej Wajda wyreżyserował krótkometrażowego "Przekładańca", a cztery lata później na ekrany weszło słynne "Solaris" Andrieja Tarkowskiego, które choć nie spodobało się Lemowi, rosyjskiemu reżyserowi przyniosło Grand Prix festiwalu w Cannes.

Lema ekranizowali m.in. Rosjanie, Węgrzy, Holendrzy i Niemcy. W Polsce realizowano filmy telewizyjne i sztuki (w 1997 roku Waldemar Krzystek wyreżyserował dla Teatru Telewizji "Śledztwo"), ale nigdy nie powstała u nas żadna wysokobudżetowa, pełnometrażowa produkcja.

Na taką zdecydowali się Amerykanie. W 2002 roku premierę miało "Solaris" Stevena Soderbergha ("Traffic", "Ocean's Eleven") z Georgem Clooney'em w roli głównej. Hollywoodzka adaptacja podzieliła krytyków, okazała się finansową klapą i nie przypadła do gustu Lemowi. Nie tylko dlatego, że promowano ją jako film, w którym widać nagie pośladki Clooney'a.

W tym tygodniu pojawiła się informacja o ekranizacji "Kongresu futurologicznego". Opowiadanie o Ijonie Tichym, bohaterze cyklu "Dzienniki gwiazdowe", chce przetłumaczyć na język filmu izraelski reżyser Ari Folman. Autor animacji "Waltz With Bashir", która zachwyciła uczestników tegorocznego festiwalu w Cannes, opowiedział o swoich planach właśnie podczas tej prestiżowej, międzynarodowej imprezy filmowej. Jest na co czekać.