Kulturaonline.pl - kulturalny rozkład jazdy

Zgłoś wydarzenie kulturalne Panel logowania dla instytucji kulturalnych
KulturaOnline.plWydarzeniaŁomżaMuzeum Północno-Mazowieckie w Łomży › Bursztyn z dorzecza Narwi
Muzeum / Wystawa / Wystawa

Bursztyn z dorzecza Narwi

2016-03-08 14:57

Dział bursztynu w Muzeum w Łomży utworzył w 1947 roku Adam Chętnik – etnograf i regionalista. Jego staraniem 10 kwietnia 1950 roku w łomżyńskiej placówce została otwarta pierwsza w Polsce wystawa poświęcona bursztynowi. Obecna ekspozycja została otwarta 19 grudnia 2015 roku i jest kontynuacją – w nowej, bogatszej formie – dzieła tego wybitnego propagatora historii, kultury i tradycji Kurpiowszczyzny

Skupiska bursztynu w dorzeczu Narwi, w plejstoceńskich osadach lodowcowych powstały w wyniku przesunięcia z północy złóż z okresu paleogenu przez lodowce w tak zwanej epoce lodowej /od ok. 1 700 000 do ok. 10 000 lat temu/. Jest to zatem bursztyn bałtycki, który rozpoczął się tworzyć z żywicy około 40 mln lat temu, dużo bardziej zróżnicowany pod względem formjak i odmian. Jego stopień zwietrzenia jest bardzo różny, podobnie jak różna jest barwa, przezroczystość i wielkość bryłek. Znajdowany był na powierzchni ziemi, na piaskach, łąkach, pastwiskach, w rzekach, stawach, później często przy kopaniu studni, rowów czy podczas prac polowych. Częste, choć początkowo przypadkowe znaleziska, doprowadziły z czasem do regularnego poszukiwania bursztynowego surowca. Największe zainteresowanie wydobyciem bursztynu nad Narwią przypada na I połowę XIX wieku, chociaż początki eksploatacji sięgają XVIII wieku. Mieszkańcy terenów nadnarwiańskich nie tylko potrafili znaleźć bursztyn, ale też, a może przede wszystkim, umieli go obrabiać. Tradycje obróbki bursztynu w dorzeczu Narwi sięgają XV wieku. Pierwotnie była to dość prosta obróbka ręczna. W XVII-XVIII wieku w warsztatach bursztyniarskich funkcjonowały już pierwsze prymitywne tokarki, szczególnie do toczenia korali. Z biegiem czasu powstał cały zestaw różnych tokarek i obrabiarek. Prawdopodobnie w połowie XIX wieku kołowrotek do przędzenia wełny został na Kurpiach przystosowany do obróbki bursztynu. Bursztyn był darem natury, który w kurpiowskich wioskach towarzyszył ludziom w ich troskach i radościach. Zastępował złoto, pieniądze, składano go na ofiarę w świątyniach, wkładano go także zmarłym do trumny. W czasach kryzysu wymieniany bywał na towary, produkty spożywcze, a także na przedmioty codziennego użytku. Ozdobą stroju Kurpianek były sznury bursztynowych korali, przechodzących z matki na córkę, z pokolenia na pokolenie. Za talizman uznawano naszyjniki, które posiadały paciorki ze „wścibkiem”, jak na Kurpiach nazywano „inkluzje”, czyli zatopione w bursztynie owady lub części roślinne. Charakterystyczną ozdobą naszyjników były zawieszki, medaliony z wyrzeźbionym Chrystusem na krzyżu albo samym krzyżykiem.

Wystawa „Bursztyn w dorzeczu Narwi” pokazuje, że magia i czar „słonecznego kamienia” nie przemija.

Daty wydarzenia: od 2016-01-01 do 2016-03-27, od 2016-03-28 do 2016-10-30, od 2016-10-31 do 2017-03-26, od 2017-03-27 do 2017-10-29, od 2017-10-30 do 2017-12-31

Komentarze

    Muzeum Północno-Mazowieckie w Łomży

    Adres18-400 Łomża, Dworna 22
    KontaktEmail   mpml@o2.pl
    Telefon   (0-86) 216 28 16
    Strona www   www.muzeum.4lomza.pl
    Bieżące wydarzenia»
    Archiwum wydarzeń»
    Bursztyn z dorzecza Narwi

    Dział bursztynu w Muzeum w Łomży utworzył w 1947 roku Adam Chętnik – etnograf i regionalista. Jego staraniem 10 kwietnia 1950 roku w łomżyńskiej placówce została otwarta pierwsza w Polsce wystawa poświęcona bursztynowi. Obecna ekspozycja została otwarta 19 grudnia 2015 roku i jest kontynuacją – w… więcej ...